2.3 Қорытынды-критериалды бағалау: кәсіби құзыреттерді анықтау, рефлексия және портфолио
Тапсырма (кеңейтілген):
1) Негізгі анықтамаларды жазыңыз:
2) Компоненттерді талдау:
3) Қолданбалы сұрақ:
Сұрақ: Когнитивтік және операциялық құзыреттердің айырмашылығы неде?
Жауап беру нұсқаулығы:
Үлгі жауап:
Когнитивтік құзырет білім алушының теориялық білімді меңгеру, ұғымдарды түсіну және ғылыми заңдылықтарды жүйелеу қабілетін сипаттайды. Ал операциялық құзырет – осы білімді нақты практикалық әрекеттерде (бақылау, өлшеу, дерек жинау) жүзеге асыру дағдысын білдіреді. Демек, когнитивтік деңгей «білуге» бағытталса, операциялық деңгей «орындауға» бағытталған.
Өз жауабыңызды дайындау (немесе жазу) үшін:
Тапсырма: Топ 4 бөлікке бөлінеді. Әр топ бір құзырет компонентін зерттейді: Когнитивтік, Операциялық, Аналитикалық, Рефлексивтік.
📌 1-кезең: Талдау
📌 2-кезең: Мысал келтіру
Әр топ 1 нақты кәсіби жағдай ұсынады:
📌 3-кезең: Қорғау
Топтың жауап жобасы (осында жазыңыз):
Тапсырма: Далалық практикадағы бір нақты жағдайды сипаттаңыз және қолданылған құзыретті анықтаңыз.
📌 Орындау алгоритмі:
Үлгі жауап:
Далалық практика барысында білім алушы өсімдіктің жапырақтарының сарғаю құбылысын бақылап, оның биіктігін және өсу қарқынын өлшеді. Алынған деректерді кестеге тіркеп, кейін бұл өзгерістердің себебі ретінде ылғал тапшылығы мен топырақ құрамының әсерін талдады. Бұл жағдайда аналитикалық құзырет көрініс табады, себебі білім алушы тек деректерді жинап қана қоймай, оларды салыстырып, себеп-салдарлық байланыстарды анықтады.
Тапсырма: “Кәсіби құзырет” ұғымына 5-6 сөйлемнен тұратын ғылыми анықтама жазыңыз.
📌 Орындау талаптары:
Үлгі жауап:
Кәсіби құзырет – білім алушының теориялық білімді, практикалық дағдыларды және тұлғалық қасиеттерді интеграциялай отырып, нақты кәсіби міндеттерді тиімді орындау қабілеті. Бұл ұғым білімді жай меңгерумен шектелмей, оны әртүрлі жағдайларда қолдану мүмкіндігін қамтиды. Кәсіби құзырет когнитивтік, операциялық, аналитикалық және рефлексивтік компоненттердің өзара байланысы арқылы қалыптасады. Ол кәсіби әрекеттің сапасын, дәлдігін және нәтижелілігін анықтайтын негізгі көрсеткіш болып табылады. Сонымен қатар, кәсіби құзырет білім алушының өз әрекетін бағалау және жетілдіру қабілетімен тығыз байланысты. Осылайша, кәсіби құзырет қазіргі білім беру жүйесіндегі нәтижеге бағытталған дайындықтың маңызды индикаторы болып саналады.
Мақсаты: білімді тексеру
А деңгейі (репродуктивтік–түсінушілік деңгей)
1. Қорытынды-критериалды бағалау ұғымына ғылыми анықтама беріңіз.
2. Кәсіби құзырет дегеніміз не және ол пәндік білімнен несімен ерекшеленеді?
3. Қорытынды бағалауда критерий мен көрсеткіштің айырмашылығы неде?
В деңгейі (аналитикалық–қолданбалы деңгей)
1. Қорытынды-критериалды бағалау мен дәстүрлі бағалау жүйесін кемінде үш белгі бойынша салыстырыңыз.
2. Кәсіби құзыреттерді бағалауда когнитивтік және операциялық компоненттердің рөлін талдаңыз.
3. Рефлексияның аналитикалық және сындарлы деңгейлерінің айырмашылығын мысалмен түсіндіріңіз.
С деңгейі (жинақтаушы–бағалаушы деңгей)
1. Табиғи ортада жүргізілген практика нәтижелерін бағалауда қорытынды-критериалды бағалау жүйесінің тиімділігін ғылыми тұрғыдан негіздеңіз.
2. Кәсіби құзыреттерді анықтауда портфолионың диагностикалық әлеуетін бағалаңыз.
3. Рефлексия нәтижелерін формалды емес, ғылыми дәлел ретінде пайдаланудың мүмкіндіктері мен шектеулерін талдаңыз.
Тапсырма: Кестені толықтырыңыз және әр компонентке қысқаша ғылыми сипаттама беріңіз.
| Компонент | Сипаттамасы |
|---|---|
| Когнитивтік | |
| Операциялық | |
| Аналитикалық | |
| Рефлексивтік |
Тапсырма сипаттамасы: Білім алушылар QR-код арқылы цифрлық тестке (Quizizz, Google Forms, Wordwall) өтіп, кәсіби құзыреттер, ҚКБ және портфолио тақырыптары бойынша білімін тексереді.
📌 Орындау алгоритмі:
Тапсырма: Өсімдікті бақылаңыз
📌 Орындау:
Үлгі:
Жапырақтың сарғаюы байқалды. Бұл ылғал тапшылығы немесе қоректік заттардың жетіспеушілігімен байланысты болуы мүмкін.